Tayland tatili, hayatınız boyunca unutamayacağınız anılarla dolu bir rüya olabilir. Ancak bu rüya, profesyonel bir “senaryonun” kurbanı olursanız bir anda kâbusa dönüşebilir. Tayland, dünyaca ünlü misafirperverliği ve “Gülümsemeler Ülkesi” unvanıyla bilinir; ancak bu gülümsemelerin arkasında bazen turistlerin cüzdanına göz diken, yıllanmış ve tıkır tıkır işleyen organize dolandırıcılık (scam) şebekeleri saklanabilir.
Bu dolandırıcılar, filmlerdeki gibi karanlık sokaklarda bekleyen kaba adamlar değildir. Aksine; iyi giyimli, güler yüzlü, harika İngilizce konuşan ve size “yardım etmeye çalışan” amcalar kılığındadır.
Eğer Bangkok’ta kendinizi istemediğiniz bir kuyumcuda bulmak, Phuket’te bir Jet-Ski çiziği için binlerce dolar ödemek veya “Büyük Saray kapalıymış” diye üzülüp geri dönmek istemiyorsanız; işte size Tayland’da “Sazan” olmamanın ve tatilinizi zehir edebilecek tuzaklardan korunmanın kapsamlı rehberi.
En Meşhur 3 Büyük Dolandırıcılık
Tayland’daki dolandırıcılıklar, insan psikolojisi üzerine kuruludur. Sizin bilgisizliğinizi, nezaketinizi ve bazen de “fırsatçılığınızı” (para kazanma hırsını) kullanırlar. Bu rehber sizi korkutmak için değil; farkındalık yaratıp o an geldiğinde “Ben bu numarayı biliyorum” diyerek gülüp geçmeniz için hazırlandı.
1. Klasik Yalan: “Büyük Saray Bugün Kapalı” (The Grand Palace Scam)
Bangkok’a giden turistlerin neredeyse yarısının maruz kaldığı, şehrin en eski ve en iyi kurgulanmış tiyatrosudur.
- Olay Yeri: Grand Palace (Büyük Saray) veya Wat Pho tapınağına giden yollar.
- Aktör: Yanınıza resmi görünümlü, gömlekli, bazen boynunda “Official Guide” benzeri sahte bir kart veya elinde telsiz olan, güven veren bir Taylandlı yaklaşır.
- Senaryo:
- Giriş: “Merhaba dostum, nereye gidiyorsun? Büyük Saray’a mı?”
- Yalan: “Ah, çok şanssızsın. Bugün Budist Temizlik Günü (veya Kraliyet Ailesi Töreni / Özel Keşiş Bayramı) var. Saray öğlene kadar turistlere kapalı, şu an sadece Taylandlılar ibadet için girebiliyor.”
- Kanca (The Hook): Siz hayal kırıklığı yaşarken ve planlarınızın bozulduğunu düşünürken hemen “yardımsever” bir çözüm sunar:
- “Ama üzülme! Bugün çok özel bir gün, ‘Lucky Buddha’ (Şanslı Buda) tapınağı açık. Benim tanıdığım dürüst bir Tuk-Tuk şoförü var, seni oraya, Duran Buda’ya ve Mermer Tapınak’a sadece 20 Baht’a götürür.”
- Gerçek: Büyük Saray AÇIKTIR! Saray, yılın 365 günü açıktır (Kraliyet cenazesi gibi çok ekstrem durumlar hariç).
- Sonuç: O 20 Baht’lık ucuz Tuk-Tuk’a binerseniz, şoför sizi tapınak gezdirme bahanesiyle anlaşmalı olduğu terzilere veya kuyumculara (Bkz: Madde 2) götürecektir. Her durduğunuz dükkandan benzin kuponu veya komisyon alır. Gününüz dükkan gezmekle heba olur.
💡 Savunma Taktiği: Bu kişilere gülümseyin, “Teşekkürler, ben sadece kapısına kadar gidip dışarıdan fotoğraf çekeceğim” deyin ve yürümeye devam edin. Kimseyi dinlemeden bilet gişesine kadar yürüyün.
2. Mücevher Dolandırıcılığı (The Gem Scam)
Genellikle yukarıdaki “Saray Kapalı” yalanının devamı olarak gelişir ve turistlere en büyük maddi zararı veren tuzaktır.
- Senaryo: Tuk-Tuk şoförü sizi “Lucky Buddha” denen, genellikle tenha ve turistik olmayan küçük bir tapınağa götürür. İçeride dua eden (!) iyi giyimli başka bir Taylandlı adam (iş birlikçi) sizinle sohbete başlar. “Hangi ülkedensin? Aa Türkiye mi? Ben de oraya gideceğim…”
- Yalan: “Çok şanslısın, bugün hükümetin özel ‘İhracat Promosyon Günü’ (Export Promotion Day). Taylandlı öğrenciler için vergisiz satış var. Buradan Safir veya Yakut alırsan, kendi ülkende %100 karla satabilirsin.”
- Tuzak: Sizi çok lüks görünümlü, kapısında “Government Export Center” yazan bir kuyumcuya götürürler. Size parıltılı taşlar ve sahte sertifikalar gösterirler.
- Gerçek: Tayland hükümetinin böyle bir promosyonu yoktur. Size “değerli taş” diye sattıkları şeyler ya değersiz cam parçalarıdır ya da çok düşük kaliteli sentetik taşlardır.
- Mantık: Kendinize şu soruyu sorun: “Eğer bu taşlar yurt dışında 2 katına satılıyorsa, Taylandlılar neden kendileri satıp zengin olmuyor da bu fırsatı tanımadıkları bir turiste veriyorlar?”
💡 Savunma Taktiği: “Promosyon”, “Öğrenci indirimi”, “Hükümet satışı” kelimelerini duyduğunuz an oradan uzaklaşın. Türkiye’ye döndüğünüzde Kapalıçarşı’daki kuyumcu o taşa 10 Lira bile vermez.
3. Jet-Ski Mafyası (Phuket ve Pattaya)
Bu, cüzdanınız kadar sinirlerinizi ve fiziksel güvenliğinizi de tehdit eden en tehlikeli dolandırıcılıktır.
- Olay Yeri: Özellikle Phuket (Patong Beach) ve Pattaya sahilleri.
- Senaryo: Sahilde heyecan arıyorsunuz ve bir Jet-Ski kiralıyorsunuz. Sözleşmeyi imzalayıp 30 dakika keyifle sürüyorsunuz.
- Tuzak: Jet-Ski’yi kıyıya yanaştırdığınız an, sahibi aracın altına veya yanına koşar. Önceden var olan (veya kumla/boyayla gizlenmiş) bir çiziği gösterir.
- Şantaj: “Bunu sen yaptın! Motorumu mahvettin! Tamir masrafı 40.000 Baht (yaklaşık 1.200 Dolar) ödeyeceksin!” diye bağırmaya başlar.
- Tehdit: Siz “Ben yapmadım” dedikçe etrafınızı diğer Jet-Ski sahipleri sarar ve agresifleşirler. Eğer pasaportunuzu rehin olarak verdiyseniz, durum daha da kötüdür; pasaportunuzu geri almak için o parayı ödemek zorunda kalırsınız.
💡 Korunma Yolu:
- Kiralamayın: En garantisi budur.
- Video Çekin: İlla kiralayacaksanız, binmeden önce sahibinin yanında aracın her yerini, özellikle altını ve yanlarını detaylıca videoya çekin. Mevcut çizikleri parmağınızla gösterip videoya kaydedin.
- Pasaport Vermeyin: Asla pasaportunuzun aslını rehin bırakmayın. Fotokopi + Nakit depozito teklif edin.
4. “Yanlış Para Üstü” ve 1000 Baht Numarası
Marketlerde (özellikle 7-Eleven dışındaki küçük marketlerde) veya gece kulüplerinde yapılan el çabukluğu numarasıdır.
- Senaryo: Hesabı ödemek için 1000 Baht (en büyük banknot) verirsiniz. Kasiyer veya garson parayı alır, bir anlığına arkasını döner veya parayı kasanın altına düşürür gibi yapar.
- Hile: Sonra size dönüp elindeki 100 Bahtı göstererek “Bu 100 Baht, eksik verdiniz, hesap 300 Baht tuttu” der. Sizin 1000 verdiğinizi inkar eder.
💡 Savunma Taktiği: Parayı uzatırken kasiyerin gözüne bakın ve sesli olarak söyleyin: “Here is ONE THOUSAND Baht” (İşte BİN Baht). Elinizdeki paranın fotoğrafını çekmek bile bir önlemdir.
5. Dolandırıcıların Psikolojisi: Neden Kanıyoruz?
Taylandlılar kültürel olarak utangaç, saygılı ve “kendi halinde” insanlardır. Sokakta yürürken durup dururken yanınıza gelip mükemmel İngilizce ile “Hey dostum, nereye gidiyorsun? Sana yardım edeyim” demezler.
- Altın Kural: Sokakta size gereğinden fazla ilgi gösteren, ısrarla bir yere götürmek isteyen, “Bugün özel indirim var” diyen “dost canlısı” yabancılardan uzak durun. %99 ihtimalle bir “Hanutçu” (Ayakçı) ile karşı karşıyasınız.
6. Başınız Belaya Girerse: 1155’i Arayın
Eğer bir dolandırıcılıkla karşılaşırsanız veya tehdit edilirseniz, normal polis yerine her zaman Tourist Police (Turist Polisi) hattını arayın: 1155.
- İngilizce konuşurlar.
- Dolandırıcılık yöntemlerini bilirler.
- Genellikle turistlerin tarafını tutarlar ve sorunu çözmeye odaklıdırlar.
Bir Sonraki Adım Sizin İçin Ne Olabilir?
Bu dolandırıcılık yöntemleri gözünüzü korkutmasın; sadece farkında olmanızı sağlasın. Milyonlarca turist bu tuzaklara düşmeden harika bir tatil geçiriyor.
Şimdi şuna karar verelim: Bu bilgiler ışığında, Bangkok’ta şehir içi ulaşımınızı güvenli hale getirmek için “Grab ve Bolt uygulamalarının nasıl kullanılacağı” veya “Güvenli ve Helal Sokak Yemekleri” hakkında detaylı bir rehber oluşturmamı ister misiniz?
